گل سفالگری یا Clay (کلی) اصلیترین مواد اولیه در ساخت ظروف سفالی، مجسمه، گلدان و انواع آثار سرامیکی است. انتخاب گل سفالگری مناسب تأثیر زیادی بر نتیجه نهایی کار، میزان شکلپذیری، مقاومت، بافت سطح و حتی دمای پخت دارد. به همین دلیل، شناخت انواع گل سفالگری برای هنرجویان، سفالگران و افرادی که قصد شروع کار با سفال و سرامیک را دارند، اهمیت زیادی دارد.
گلهای سفالگری انواع مختلفی دارن:
- گل رس قرمز: مناسب سفالهای سنتی
- گل سرامیک(سفید): مناسب کارهای ظریف و سرامیکی
- گل شاموتدار (بافت دار): دارای دانههای ریز شاموت، مناسب حجمسازی و کارهای بزرگ
- گل استون ور (Stoneware): مناسب ظروف مقاوم و پخت در دمای بالا
- گل چینی (Porcelain): سفید، ظریف و مناسب کارهای حرفهای
گل سفالگری چیست؟
گل سفالگری نوعی خاک رس فرآوریشده است که برای ساخت آثار سفالی و سرامیکی آماده شده است. این گل زمانی که با آب ترکیب میشود، قابلیت شکلدهی پیدا میکند و پس از خشک شدن و قرار گرفتن در کوره، سخت و مقاوم میشود.
ترکیبات گل سفالگری میتوانند متفاوت باشند و همین تفاوت باعث شده است انواع مختلفی از گل برای کاربردهای گوناگون تولید شود. برخی گلها برای کار با چرخ سفالگری مناسبتر هستند، برخی برای ساخت مجسمه و حجمهای بزرگ و بعضی دیگر برای تولید ظروف ظریف و سرامیکی استفاده میشوند.
معرفی انواع گل سفالگری
گلهای مورد استفاده در سفال و سرامیک بر اساس ترکیبات، رنگ، میزان شکلپذیری و دمای پخت انواع مختلفی دارند. مهمترین انواع گل سفالگری عبارتاند از:
۱. گل رس قرمز
گل رس قرمز یکی از شناختهشدهترین انواع گل برای سفالگری است. رنگ این گل به دلیل وجود اکسیدهای آهن در ترکیبات آن ایجاد میشود و پس از پخت نیز معمولاً رنگی قرمز، آجری یا قهوهای مایل به قرمز دارد.
این نوع گل برای ساخت ظروف سفالی، گلدان، وسایل دکوراتیو و آثار سنتی کاربرد زیادی دارد و میتواند گزینه مناسبی برای افرادی باشد که به دنبال تجربه سفالگری با گلهای طبیعی و سنتی هستند.
گل های رس موجود در فروشگاه سراموس به سه دسته جداگانه تقسیم می شوند:
گل رس همدان لوئی دار کار بادست: این گل بیشتر مناسب برای حجم های کوچک و ساخت ظروف با دست کاربرد دارد. و همچنین با توجه به قیمت اقتصادی که دارد مناسب کلاس های کودکان می باشد.
گل رس همدان کار با چرخ: این گل مناسب برای ساخت ظروف با استفاده از چرخ های سفال می باشد، از گل رس چرخ همدان برای کلاس های مقدماتی و معمولا ساخت حجم های کوچک استفاده می گردد.
گل رس تراکوتای سنگسر: این گل هم مناسب کار با چرخ و هم برای کار با دست کاربرد دارد، یکی از مزیت های رس تراکوتای سنگسر فرم پذیری آن است که برای ساخت حجم های بزرگ کاربرد دارد، رس تراکوتا قبل از پخت رنگ سیاه رنک دارد ولی پس از پخت با توجه به وجود اکسید آهن در مواد اولیه آن رنگ حنایی به خود میگیرد، از مزایای قابل توجه رس تراکوتای سنگسر می توان به دمای پخت آن اشاره کرد که می توان با دمای سرامیک نیز این گل را پخت نمود و یک نقطه قوت به حساب می آید.
۲. گل سرامیک (سفید)
گل سرامیک به دلیل رنگ روشن و ظاهر تمیز خود در ساخت بسیاری از آثار سرامیکی و ظروف ظریف مورد استفاده قرار میگیرد. این گل معمولاً پس از پخت رنگ روشنتری دارد و زمینه مناسبی برای اجرای لعاب و رنگهای مختلف ایجاد میکند.
گلهای سفید بسته به نوع ترکیبات و دمای پخت، میتوانند برای ساخت ظروف، مجسمههای ظریف و آثار تزئینی استفاده شوند.
۳. گل شاموتدار
گل شاموتدار حاوی ذرات دانهای به نام شاموت است. وجود این ذرات باعث میشود گل بافت متفاوتی داشته باشد و در بسیاری از کارهای حجمی و ساخت آثار بزرگ مورد استفاده قرار گیرد.
یکی از مزایای گل شاموتدار، کاهش جمعشدگی و افزایش پایداری گل در هنگام خشک شدن و پخت است. به همین دلیل برای ساخت مجسمه، حجمهای بزرگ، آثار دکوراتیو و بعضی ظروف مناسب است.
۴. گل استونور (Stoneware)
گل استونور یا گل سنگی، یکی از انواع گلهای سرامیکی است که در دمای نسبتاً بالا پخته میشود. این نوع گل پس از پخت معمولاً مقاومت و دوام بالایی دارد و برای ساخت ظروف مصرفی مانند بشقاب، کاسه، لیوان و ماگ بسیار کاربردی است.
گل استونور میتواند در رنگهای مختلف وجود داشته باشد و انتخاب آن به نوع محصول و نتیجه موردنظر سفالگر بستگی دارد.
۵. گل چینی یا پرسلان (Porcelain)
پرسلان یکی از ظریفترین انواع گل مورد استفاده در سرامیک است. این گل پس از پخت میتواند سطحی بسیار صاف، متراکم و سفید ایجاد کند.
کار با پرسلان معمولاً به مهارت بیشتری نیاز دارد، زیرا این نوع گل نسبت به برخی گلهای معمولی حساستر است و کنترل رطوبت و فرآیند خشک شدن آن اهمیت زیادی دارد. از پرسلان برای ساخت ظروف ظریف، آثار هنری و محصولات سرامیکی باکیفیت استفاده میشود
جمعبندی
انواع گل سفالگری با توجه به ترکیبات و ویژگیهایشان برای کاربردهای متفاوتی تولید میشوند. گل رس قرمز برای سفالهای سنتی، گل شاموتدار برای بسیاری از کارهای حجمی، استونور برای ظروف مقاوم و پرسلان برای آثار ظریف و سفید کاربرد دارد.
برای انتخاب گل مناسب سفالگری بهتر است ابتدا نوع کاری که قصد ساخت آن را دارید مشخص کنید و سپس ویژگیهایی مانند شکلپذیری، دمای پخت، میزان جمعشدگی و ترکیبات گل را بررسی کنید. انتخاب گل مناسب میتواند کیفیت نهایی اثر و تجربه کار با سفال را به شکل قابل توجهی بهتر کند.
ابزار و لوازم سفالگری
استین و ترنسفر
اکسید ها
بدنه ها
براشینگ و گام سلوشن
بیسکوییت سرامیک
قالب های گچی
لعاب
نظرات کاربران